Gmina Dubienka

Dzisiaj kilka zdjęć przedstawiających figurę w miejscowości Kolonia Siedliska w gminie Dubienka na trasie z Dubienki do Białopola. Patrząc na krzyż zwieńczający figurę wynika, że fundowana przez katolików. Z przodu jak i z tyłu wyryto w języku rosyjskim napisy które w tłumaczeniu na polski brzmią.
Przód: „Jezusie synu Dawida zmiłuj się nad nami 1906 r.
Tył: „Fundatorzy Łukasz i Wiktoria Czyżewski 1 września 1906 r.
Zabytek pomimo wieku dzięki dbałości miejscowych mieszkańców zachował się w bardzo dobrym stanie. Co przyświecało fundatorom możemy tylko domniemywać. W księgach stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Dubience nie ma wzmianki o Łukaszu i Wiktorii Czyżewskich natomiast w Aktach Stanu Cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Dubience pod rokiem 1866 widnieje wpis nr 4 informujący o zawarciu związku małżeńskiego Przez Łukasza Czyżewskiego kawaler 22 lata z Dubienki z Wiktorią Zinkiewicz [Zienkiewicz] lat 17 panną z Dubienki.

Przedwojenna Dubienka to tętniące życiem miasto, zamieszkałe przez polaków, żydów i ukraińców. Pełniąc rolę dużego ośrodka miejskiego w okolicy, Dubienka stała się miejscem lokowania różnych instytucji kultury i rozrywki. Jedną z takich inicjatyw była adaptacja budynku Szmula Cukiermana pod nowo powstające w mieście kino Michała Panasiewicza. Sama inicjatywa uruchomienia kina w Dubience  sięga lat 20 XX w. nabrała jednak realnych właściwości w 1 grudnia 1933 roku wydaniem pozwolenia na utworzenie kino-teatru. Sporządzono projekt adaptacji istniejącego budynku przez inżyniera Czesława Szymańskiego który przedłożono do aprobaty władzom powiatu hrubieszowskiego i Urzędowi Wojewódzkiemu w Lublinie - Wydziałowi Komunikacyjno Budowlanemu. W toku procedowania sprawy zgłoszono kilkanaście uwag do projektu który przyszły właściciele Michał Lizoń naniósł właściwe poprawki i przedstawił ponownie projekt do zatwierdzenia. Ostatecznie decyzję o zatwierdzeniu projektu podjęto 23 lutego 1934 roku. Poniżej prezentuje skan finalnego projektu kinoteatru w Dubience. Wpis powstał na podstawie archiwaliów przechowywanych w Archiwum Państwowym w Lublinie zespól nr 403 Urząd Wojewódzki Lubelski - Wydział Komunikacyjno Budowlany sygnatura 874.

Dziś parę słów o Siedliszczu vel Siedliszcze Bramowe. Historia niecodzienna a wręcz tragiczna w skutkach spisana na kartach Ksiąg Grodzkich Chełmskich z 1714 roku. Krótki wpis skargi złożonej przez właściciela dóbr Siedliszcze Bramowe Steczkowskiego Miecznika Kijowskiego na właścicieli jak i czeladź starostwa Rostockiego która uprowadziła do wsi Dryszczów chłopa Iwana Piętacza ze wsi Siedliszcze Bramowe. Skutkiem tego rodzina uprowadzonego żona, synowie i córki porzuciła ww. wieś narażając jej właściciela na straty w wykonywaniu pańszczyzny. W drugiej części skargi następuje opis szkód jakich dopuściła się czeladź starostwa rostockiego począwszy od nielegalnego wyrąb drzewa przez koszenie łąk a kończąc na pobiciach próbujących bronić swojej własności mieszkańcach wsi Siedliszcza Bramowego. Zainteresowanych całością wpisu zapraszam poniżej gdzie prezentuje skan z ww. księgi

 

Dzisiejszy artykuł to owoc moich studiów nad księgami metrykalnymi i akt stanu cywilnego przechowywanymi w archiwum parafialnym w Dubience jak i w Archiwum Państwowym w Lublinie zespół nr 1813. Wykaz powstał podczas indeksacji ksiąg, które są dostępne w dziale Genealogia. Wykaz zawiera proboszczów, administratorów parafii Dubienka od 1797 r. po czasy współczesne co prawda nie dla mnie, lecz dla moich rodziców i dziadków jak najbardziej. Na cmentarzu parafialnym w Dubience do dziś możemy znaleźć pomniki księży pełniących posługę duszpasterską w parafii. Dzięki temu udało się uchylić rąbka tajemnicy dotyczącego księdza Wincentego Rybki którego imię i nazwisko widnieje na jednej z tablic nagrobnych. Zainteresowanych historią Parafii Rzymskokatolickiej w Dubience odsyłam do lektury wykazu, który znajduje się poniżej